Od roku 2009 działa w Lipsku grupa harcerska, skupiająca ok. 12 dzieci z tutejszych polskich oraz polsko-niemieckich rodzin. Grupa jest koedukacyjna (tzn. razem są chłopcy i dziewczynki) w wieku ok. 8 do ok. 16 lat.
Nasza drużyna 1 LDH im. Księcia Józefa Poniatowskiego działa formalnie od roku 2010 w ramach organizacji skupiającej polskie drużyny harcerskie na całym świecie poza terenem RP: w Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju. Jesteśmy jedną z dwóch (druga działa w Monachium) formalnie działającą drużyną polską w Niemczech.
W Lipsku i ogólnie Saksonii nie jesteśmy pionierami. Pierwsze drużyny harcerskie powstały tutaj już w roku 1932, a dwa lata później w Lipsku w harcerskich polskich mundurach można było zobaczyć ok. 40 dzieci.
Drużyna działała w ramach Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech (ZHPwN). Od przełomowego 1934 roku lipscy harcerze i harcerki bardzo aktywnie udzielali się harcersko: biorą udział w zlocie młodzieży polskiej z zagranicy w Warszawie (1934 rok), na polskim Śląsku obozują z polskimi harcerzami (1934 i 1935 rok), uczestniczą w szkoleniach i kursach instruktorskich. W 1935 roku w Lipsku działa już 50 harcerzy, którzy powołują 4 drużyny: 3 męskie i 1 żeńską. Dodatkowo nowa grupa powstaje na południe od miasta w niewielkim Meuselwitz pow. Altenburg (ciekawostka: tutaj od 5.10.1944 do 12.04.1945 przy fabryce amunicji koncernu HASAG działała filia obozu koncentracyjnego z Buchenwaldu w którym przetrzymywano polskich jeńców).
Pracą harcerską kierował na miejscu nauczyciel – Druh Ryszard Knosała, a od roku 1934 pracownik Konsulatu RP w Lipsku Druh Nowaczyk (źródła nie podają imienia).
Od roku 1937 na terenie Saksonii i Turyngii powołano hufiec harcerski na czele którego stanął instruktor z Meuselwitz Druh Roman Mielczarek i włączono do niego środowiska harcerskie z Weimaru i Schafstädt (dziś dzielnica Bad Lauchstädt). Prowadzono obozowe akcje letnie, organizowano biwaki, wspólne harcerskie spotkania z rodakami na miejscu i bracią harcerską z Polski. Oficjalnie i formalnie w tych niespokojnych czasach nazizmu korzystano z opieki czy lepiej „ochrony” lipskiego konsulatu
Ustrzegło to np. w roku 1936 saksońskie ZHPwN przed przymusowym „przepisaniem” tutejszego harcerstwa do Hitlerjugend, a też przez zakazem noszenia na terenie Saksonii polskich mundurów harcerskich. Ostatni przedwojenny obóz Lipszczan odbył się w lipcu 1939 roku. Skończył się 31 lipca, a obóz osobiście wizytował Naczelnik ZHPwN hm. Józef Kochel.
W roku 1939 do harcerstwa Polskiego na terenie Saksonii i Turyngii należało oficjalnie 425 członków (z tego 370 harcerzy miało obywatelstwo polskie). Jak podają źródła – liczba ta przewyższała ilość dzieci, które uczęszczały na lekcje języka polskiego (374 dzieci) w obu landach.

Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech powstał z drużyn skautowych i harcerskich utworzonych na Górnym Śląsku na początku lat 20. W 1924 roku powstał Związek Harcerzy Polskich w Prowincji Górny Śląsk. Z chwilą przyłączenia do tego Związku drużyn harcerskich z głębi Niemiec nazwa organizacji przeistoczyła się w Związek Harcerzy Polskich w Niemczech. Nazwę tę z kolei zmieniono w 1927 roku na Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech, z siedzibą (od 1934 roku) w Opolu przy Nikoleistr. 48. Przewodnicym ZHPwN był mec. Paweł Kwoczek, a naczelnikiem hm. Józef Kochel. Mimo terroryzowania polskiej młodzieży w Rzeszy, głównie za pośrednictwem Deutsches Jungvolk, Bund Deutscher Mädel i oczywiście Hitler(-)jugend ZHPwN była formalnie tolerowana do wybuchu II wojny światowej. Została ostatecznie rozwiązana decyzją władz niemieckich dnia 7 września 1939, a wielu jej członków zostało zamordowanych przez Niemców. (źródła H. Kapiszewski, ZHP w Niemczech, Wa-wa 1969).
Z kronikarskiego obowiązku dodajmy jeszcze, że w tym ciekawym okresie – a mianowicie od 1931 do 1935 roku w lipskim konsulacie służył z rodziną Tadeusz Brzeziński, ojciec Zbigniewa Brzezińskiego. W centrum miasta w Willi Uhry przy Wächterstr. 32, kilkuletni Zbyszek (ur. w 1928 roku) miał dużą szansę spotkać lipskich druhów …
Ciekawe czy gdzieś w jego wspomnieniach jest tego ślad.

Dzisiejsza grupa harcerska z Lipska spotyka się na wspólnych grach, wycieczkach, rajdach rowerowych i pieszych, okolicznościowych spotkaniach też z rodzicami i przyjaciółmi – Niemcami. Od roku 2010 byliśmy na kilku obozach harcerskich w Polsce: np. w Kotlinie Kłodzkiej, czy w Borach Dolnośląskich, a w roku 2016 k. Złotowa na Poj. Drawskim. Jeździmy od kilku lat do Arnhem/Driel w Holandii na obchody rocznicowe związane z polskimi spadochroniarzami. Często z naszymi rodzinami, ale i naszymi przyjaciółmi z Drezna, Magdeburga, Berlina czy dalekiego Bonn poznajemy nowych rówieśników z Polski i Niemiec, poznajemy harcerskie ideały, poznajemy polskie tradycje i język, poznajemy naszą saksońską ziemię.
Jak na harcerzy przystało: zawsze w akcji, zawsze chętni do pomocy, zawsze uśmiechnięci i pogodni – optymistycznie patrzymy w przyszłość.
Jeśli ktoś ma jakieś pamiątki, zdjęcia, wspomnienia czy inne ślady lub nazwiska związane z przedwojennymi czasami harcerstwa w Saksonii prosimy o kontakt.

Nasza drużyna dziś …














